Uzzal makâmı

Uzzal makâmı tanıtımı için; dizisi, karârı, güçlüsü, seyri ve donanımı, aşağıda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Sitemdeki uzzal makâmında bestelenmiş şarkıların ve diğer formlardaki eserlerin; formlarına göre ayrıntılı bilgilerini, sözlerini, notalarını ve video yorumlarını da, Uzzal Makâmındaki Eserler sayfamdaki listeden seçerek inceleyebilirsiniz.

Uzzal makamı, eserleri ve notaları

Uzzal makâmı özellikleri

  1. Durağı: Uzzal makâmı durağı, dügâh perdesidir.
  2. Seyri: İnici – çıkıcı, bâzen de çıkıcı olarak kullanılmıştır.
  3. Dizisi: Yerinde hicâz beşlisine, hüseynî’de uşşâk dörtlüsünün eklenmesinden meydana gelmiştir (hicâz beşlisi + 5. derecede uşşâk dörtlüsü).
  4. Güçlüsü: Hicâz beşlisi ile uşşâk dörtlüsünün ek yerindeki hüseynî perdesidir. Üzerinde uşşâk çeşnili yarım karâr yapılır.
  5. Asma karâr perdeleri: Yine rast’ta nikrîz’li ve nîm hicâz ve dik kürdî perdelerinde çeşnisiz asma kararlar yapılır. Aynı zamanda öteki hicâz çeşitlerine geçkiler yapılır ve onların güçlüleri bu makâm için asma karâr perdeleri olurlar. Bunlar: nevâ’da bûselik’li, nevâ’da rast’lı, hüseynî’de hicâz’lı (nâdiren) asma kararlardır.
  6. Donanımı: Si için bakiye bemolü, fa ve do için bakiye diyezleri donanıma yazılır.
  7. Perdelerin Türk müziğindeki isimleri: Dügâh, dik kürdî, nîm hicâz, nevâ, hüseynî, eviç, gerdâniye ve muhayyer’dir.
  8. Genişlemesi: Makâm tiz taraftan genişler. Güçlü hüseynî üzerindeki uşşâk dörtlüsü muhayyer’de bir bûselik beşlisi ilâvesiyle, hüseynî’de uşşâk dizisi hâlinde uzatılır. Fakat muhayyer perdesinde asma karâr kesin olarak yapılamaz.

Seyri

Güçlü veya karâr perdeleri civârından seyre başlanır. Diziyi meydana getiren çeşnilerde karışık gezindikten sonra, güçlü hüseynî perdesinde uşşâk’lı yarım karâr yapılır.

Uzzal makamı seyri
Uzzal makamı dizisi

Bu arada gereken yerlerde gerekli asma kararlar ve öteki hicâz’lara yapılan geçkiler de gösterilir. Nihâyet yine bütün dizide ve istenirse genişlemiş kısımda dolaşıldıktan sonra, dügâh perdesinde hicâz çeşnisiyle tam karâr yapılır.

Not: Uzzal makâmında, özellikle inici nağmelerde, iniş çekimi ile eviç perdesi yerine acem perdesinin kullanılması sonucu, yeni bir hicâz çeşidi ortaya çıkar. Bu dizi hicâz beşlisi + kürdî dörtlüsü tarzındadır.

Makâmın video ile tanıtımları ve analizi

Ansiklopedik bilgi olarak anlatımı

Makâmın analizi

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yukarı Çık