Mâhûr makâmı özellikleri
Mâhûr makâmı adını, Hindistan’daki bir şehirden almıştır.
- Durağı: Rast perdesidir.
- Seyri: İnicidir.
- Güçlüsü: Gerdâniye perdesidir.
- Yeden’i: 1. aralıktaki küçük mücenneb diyezli, fa geveşt veya yine aynı yerdeki bakiye diyezli fa Irak perdesidir.
- Donanımı: Fa için küçük mücenneb diyezi donanıma yazılır.
- Dizisi: Mâhûr makâmı, rast perdesindeki inici çargâh dizisine, yerinde inici rast, acem’li rast, inici hüseyni ve inici beyâti dizilerinin eklenmesinden ve karışık olarak kullanılmasından meydana gelmiştir.
- Genişlemesi: Rast perdesinde, çargâh beşlisi ve neva perdesinde, çargâh dörtlüsü hâlinde meydana gelen makâmın dizisi, tiz durak (gerdaniye) üzerinde çargâh beşlisi hâlinde genişler.
Mâhûr makâmının seyri
Makâmın seyrine, tiz durak civârından başlanır. İnici bir makam olduğundan, tiz durak civarındaki seslerde veya genişleme seslerinde dolaşılır. Güçlü olan gerdaniye perdesinde kalış yapılır. Çârgah dörtlüsü ile neva perdesine inilerek, asma kalış yapılır.
Dizinin yukarıdan aşağıya iniş cazibesine uyarak, bûselik (si) perdesi segâh yapılır. Bu değişiklik, makâma yumuşak bir hava verir (hüseyni perdesinde bûselik, çargâh’ta çargâh ve dügâh’ta hüseyni’li kalışlar da yapılabilir). Dizinin seslerinde gezinilerek, çargâh beşlisinin sesleri ile rast perdesinde karar verilir.