Rast makâmı, adını Farsça kökenli ve düz, doğru, gerçek anlamına gelen kelimeden almıştır.
Rast makâmı özellikleri
- Durağı: Rast perdesidir.
- Seyri: Çıkıcıdır.
- Dizisi: Yerinde rast beşlisine nevâ’da bir rast dörtlüsünün eklenmesinden meydana gelmiştir.
- Güçlüsü: Nevâ perdesidir.
- Yeden: Irak perdesidir.
- Donanımı: Si için koma bemolü, fa için bakiye diyezi donanıma konulur.
Seyri
Çıkıcı seyre sâhip olan makâmın seyrine, durak sesi civârından başlanır. Dizi alt taraftan genişlemiştir. Çoğu kez bu genişleme seslerinden seyre başlanır. Rast beşlisinin sesleri kullanılarak, nevâ perdesinde asma kalış yapılır.
Daha sonra dizinin üst tarafında bulunan rast dörtlüsünün seslerine geçilir. Ancak çoğunlukla çıkışta kullanılan evç perdesi inici nağmelerde kullanılan acem perdesi hâline dönüşür.
Tekrar nevâ’da kalış yapılır. Yerinde rast beşlisi’nin seslerine geçilerek çeşitli seslerde, özellikle segâh perdesinde asma kalışlar yapılabilir. Bitiş, rast beşlisinin sesleri ile rast perdesinde çoğunlukla yedenli olarak yapılır.