Hayâtı
Sultan 2. Mahmûd Han, 30. Osmanlı padişahıdır. 1. Abdülhamid ile Nakş-ı Dil Valide Sultan’ın oğludur.
20 Temmuz 1785 çarşamba günü, istanbul’da dünyâya gelmiş ve 28 Temmuz 1808 tarihinde kardeşi 4. Mustafa’nın yerine tahta geçmiştir.
31 yıl, 4 gün saltanat süren, 2. Mahmud, 1839 yılında 30 Haziran’ı 1 Temmuz’a bağlayan gece ölmüş ve bugün istanbul Divanyolu’nda (Türbe) diye anılan yerde bulunan türbesine gömülmüştür.
Osmanlı împaratorluğu’nda gerçekleştirilen; yenileşme ve batıya açılma hareketlerinin başlatıcısıdır.
Mûsikîyi, amca oğlu olan ve kendisini evladı gibi seven büyük müzisyen, 3. Selim‘den öğrenmiş, iyi bir tanburî ve neyzen olarak yetişmişti. Aynı zamanda, iyi bir hanende idi.
Bestekar olarak, amca oğlunun derecesine varamamışsa da, 2. Mahmûd da, zevkli ve değerli bir bestekâr olarak Türk müziği literatürüne girmiştir.
Saltanatı döneminde, Türk müziğinde, çok büyük bestekarlar yetişmiştir.
Saray faslında bulunan hanendeler: Dede Efendi, Dellalzade İsmail Efendi, Kömürcüzade Hâfız Efendi, Basmacı Abdi Efendi, Şakir Ağa, Çilingirzade Ahmed Ağa, Suyolcuzâde Salih Efendi gibi, çok büyük ve değerli bestekarlardı.
Saz çalanlar da, aynı derecede üstad kişilerdi. Numan Ağa, Zeki Mehmed Ağa gibi ünlü tanburîlerin yanı sıra, Kazasker Mustafa îzzet Efendi gibi, büyük bir neyzen ve Rıza Efendi gibi, üstat bir kemanî saray faslının sazendeleriydiler.
Sultan 2. Mahmûd Han’ın bestelediği 25 eser, bugün elde bulunmaktadır.
Bu eserlerden biri, kendi kurduğu, Asakir-i Mansüre-i Muhammediye ordusu için bestelediği, Acem aşiran makâmındaki marştır. Bu sebeple de, Türkiye’de marş besteleyen, ilk müzisyen olma sıfatım kazanmıştır.
Batı müziğini de yurda sokan, Sultan 2. Mahmûd Han’dır.
Adlî mâhlâsıyla şiirler de yazan bu değerli padişah ve sanatkâr, hattat olarak da ünlüdür. Özellikle (Celî) tarzı yazıda, büyük başarı elde etmiştir.
Diğer birçok Osmanlı padişahı gibi, Sultan 2. Mahmûd Han da, Mevlevî idi.