Dürrü Turan

Klâsik Türk müziği bestekârlarımızdan Dürrü Turan’ın hayâtı.

Bestekârın sitemde yer alan bestelerinin; güfte şâirlerini, sözlerini, notalarını, makâm ve usûl bilgileri ile video yorumlarını da, Dürrü Turan besteleri sayfamdaki listeden seçerek inceleyebilirsiniz.

Dürrü Turan

Sitemdeki İlgili Eserler

Besteleri

Hayâtı

Dürrü Turan, 1886 yılında Fâtih’in eski Ali Paşa semtinde, büyükbabası olan mâliye muhasebecisi Haşmet Efendi’nin konağında dünyâya gelmiştir.

Dayısı Esat Bey’in evinde toplanan müzisyenlerin yaptıkları klâsik fasılları dinleyerek ilk müzik zevkine erişti.

Anne tarafından Hammamizade İsmail Dede Efendi‘nin dâmâdı olan hânende Ahmet Dürri Beyefendi’ye, baba tarafından ise Buzürk makâmının mûcidi olan Kemani ve Tanburi Sâdullah Ağa’nın torunu olarak müzik köklerine bağlanan Dürrü Turan, Sultan I. Mahmud döneminin sonlarında ilk müzik yayınlarını başlatan Şeyhülislam Ataullah Beyefendi’nin de, ileri kuşaklarda küçük yeğeninin torunun oğlu olmaktadır.

1902 yılında, akrabası olan ressam ve müzisyen Dr. Hikmet Beyefendi’yle, bâzı müzik eserlerini çalışarak kabiliyetini geliştirmeye başladı.

Mercan İdâdîsi’nde 2. sınıftayken, Hacı Arif Bey‘in değerli talebelerinden Mustafa Servet Bey’in takdirini kazanarak, 600′den fazla eseri çalışma imkânı buldu.

1905 yılında Dârülfün’ûn edebiyat fakültesindeyken, Kenan Bey’den ilk tanbur derslerini aldı. Bu arada Beykoz’da ikâmet eden Dürrü Turan, buraya süvari yüzbaşısı olarak gelen Ressam Tahsin Bey ve meşhûr Tanburi Cemil Bey‘den uzun zaman faydalı dersler aldı.

Bu derslere Hafız Ahmet Irsoy ve Rauf Yekta Bey‘den aldığı dersleri de ilâve ederek müzik bilgisini geliştirdi. Çalışmalarını ihmâl etmeyerek, pek çok takdîr gördü ve beğeniler toplayarak şöhret oldu.

“Türk halk musîkisi” derleme çalışmalarını, Dârülelhân grubuyla birlikte ilk başlatanlardandır. Şöyle ki: İstanbul’da 1916 yılında “Dârülelhân İstanbul belediye konservatuarı” kuruluşu ile birlikte ilk derleme çalışmalarına başlar.

Dürrü Turan besteleri

Fonograf icat edildikten sonra konservatuara bir fonograf getirtilir. Akabinde (1927 yılında), hemen Anadolu’ya geziler düzenlenir. Dört tane araştırma gezisi yapılır. Derlenen 850 türkü, fonografla yazılarak 14 defter hâlinde yayınlanır.

Dürrü Turan bu gezilerin birincisinde yer almıştır. Urfa, Niğde, Kayseri, Sivas … Kendisiyle birlikte Rauf Yekta ve Yusuf Ziya Bey’de yer almışlardır. 50 gün süren bu gezide, 250 parça derlenmiştir ve Millî kütüphane ve Devlet konservatuarında mevcuttur.

Dürrü Turan, halk şarkılarını yerlerinden toplayıp, karakterlerini mümkün olduğu kadar koruyarak, konservatuarda bâzı sanatkârlarla çalışıp söyleyerek plaklara geçirmiştir.

Böylece, Mustafa Kemal Atatürk‘ün 1 Kasım 1934 yılında yaptığı konuşmasında istediği halk müziği derlemeleri için yapılacak gezilerden çok daha önce, Dârülelhân grubu ve Dürrü Turan’la başlamış oldu.

1927 yılında kurulan radyo istasyonunda yapılan müzik yayınları programlarında yer alan ilk sanatçılardandır.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yukarı Çık