Hayâtı
1836 yılında, Sohum, Abhazya’da dünyâya gelen, Osmanlı Padişahı Abdülmecid’in onyedinci eşi, Şâyeste Hanım, 11 Şubat 1912 tarihinde, vefât etmiştir.
Doğduğu Abhazya’da, prens âilesi Inalipa’nın bir üyesiydi. Babası, Prens Tataş Bey, annesi, Sarey Hanım’dır. Üç kız kardeşi (Prenses Fatma Mihrifelek Hanım, Prenses Hüsnidil Hanım ve Prenses Faruhan Hanım) vardı. Sultan’ın II. Abdülhamid’in ikinci eşi, Bedrifelek Kadınefendi’nin, teyzesiydi.
Her iki ebeveyni de, çocukken öldü. İstanbul’a getirilmiş, amcası kendisini ve kız kardeşi Fatma Mihrifelek Hanım’ı, imparatorluk haremine emanet edilmiş, ismi de, Osmanlı sarayının geleneğine göre, Şâyeste olarak değiştirilmiştir.
Şâyeste hanım, 1852 yılında, Abdülmecid ile evlendi. Kendisine “Yedinci İkbal” (İkbal” kelimesi, umut, başarı ve mutluluk anlamına gelir) ünvânı verildi. Evlendikten bir yıl sonra, 3 Şubat 1853 tarihinde, ilk çocuğu, ölü olarak dünyâya geldi.
1853 yılında, “Altıncı İkbal” unvanına, 1854 yılında, “Beşinci İkbal” unvanına, 1856 yılında da, “Dördüncü İkbal” unvanına yükseldi.
30 Eylül 1856 tarihinde, ikinci çocuğu, Nâile Sultan’i dünyâya getirdi.
1858 – 1859 yılları arasında, Üsküdar’da bir câmi yaptırdı. Abdülmecid’in, 25 Hazîran 1861 tarihinde ölümü üzerine, dul kaldı.
Gülüstü Hanım’ın (son Osmanlı padişahı, Mehmet Vahidettin’in, annesi ve Sultan Abdülmecid’in eşlerinden, dördüncü ikbali) 1865 yılında, ölümünden sonra, dört yaşındaki Şehzâde Mehmed Vahideddin (müstakbel VI. Mehmed), ona emanet edildi. Şehzâde, zorba üvey annesiyle, zor günler geçirdi ve 16 yaşında, çocukluğundan beri kendisine hizmet eden üç uşakla birlikte, üvey annesinin konağından ayrıldı.
1876 yılında, Şâyeste hanımın kızı, Nâile Sultan, bir akrabası olan, Çerkeş Mehmed Paşa ile evlendi. Nâile, dört yıl sonra, 7 Ocak 1882 tarihinde, 25 yaşında öldü.
Nâile’nin ölümünden sonra, Mehmed Paşa da, 1889 yılında, Sultan Abdülaziz’in kızı, Esma Sultan ile evlendi. II. Abdülhamid döneminde, Mehmed Paşa’ya, Çengelköy’de bir konak verildi. Mehmed Paşa, bu arsa üzerine, çocukluğunu geçirdiği Şâyeste hanım için, bir ev yaptırdı. Geçmişte üvey annesiyle, anlaşamamış olsa da, onu büyütürken, yaşadığı mücâdeleyi unutamadı.
Şâyeste hanım, 1898 yılının Mart ayında, Sultan II. Abdülhamid’in kızı, Nâime Sultan ile, Gâzi Osman Paşa’nın oğlu, Kemâleddin Paşa’nın düğününe katıldı.
Abdülmecid’in, yaşayan en uzun eşlerinden olan, 11 Şubat 1912 tarihinde Çengelköy Sarayı’nda, yaklâşık yetmiş altı yaşındayken öldü ve Yahya Efendi Mezarlığı’nda Şehzâde Ahmed Kemaleddin’in türbesine defnedildi.
Şâirimiz ile ilgili olarak, bu sayfadaki bilgileri paylaşan, sayın Bülent Utin‘e teşekkürlerimle. Sâlih Bora