
Şevk-u tarâb makâmı özellikleri
- Durağı: Acem aşîrân perdesidir.
- Seyri: İnici – çıkıcıdır.
- Dizisi: Makâm, yerinde sabâ makâmı dizisine, yerinde acem aşîrân makâmı dizisinin, yâni acem aşîrân perdesindeki çargâh dizisinin eklenmesinden meydana gelmiştir. Bâzen acem aşîrân dizisi yerine sâdece acem aşîrân’da çargâh beşlisi eklenir.
- Güçlüsü: Şevk-u tarâb makâmının giriş seyrinde sabâ makâmı önemli bir yer tutar. Bu yüzden sabâ makâmının güçlüsü olan çargâh perdesi, şevk-u tarâb makâmının birinci derecede güçlüsüdür. Bu perdede zirgüle’li hicâz çeşnisiyle yarım karâr yapılır. İkinci mertebe güçlü, sabâ makâmının karâr perdesi olan dügâh perdesidir. Bu perdede sabâ dörtlüsüyle asma karâr yapılır.
- Asma karâr perdeleri: Giriş seyrinde çok önemli bir yer tutan sabâ makâmının bütün özellikleri, şevk-u tarâb makâmında da geçerlidir. Dolayısıyla, en önemli asma karâr perdeleri segâh ve dügâh perdeleridir.
- Donanımı: Sabâ makâmı gibi, si için koma bemolü, re için bakiye bemolü donanıma yazılır.
- Yeden’i: 1. çizgideki mi (hüseynî aşîrân) perdesidir.
- Genişlemesi: Makâm, yapısı gereği, oldukça geniş bir seyir alanına sâhiptir.
seyri
Sabâ makâmı ile seyre başlanır. Bu makâmı meydana getiren çeşnilerde sabâ makâmının bütün özellikleri gösterilerek gezinilir ve birinci mertebe güçlü çargâh perdesinde zirgüle’li hicâz çeşnisiyle yarım karâr yapılır.
Yine karışık gezinilerek, dügâh perdesine kadar inilir ve bu perdede ikinci mertebe güçlü olarak sabâ çeşnisiyle asma karâr yapılarak sabâ makâmı bitirilir.
Daha sonra acem aşîrân dizisine geçilip, bu makâmın da bütün özellikleri ve asma kararları belirtildikten sonra, acem aşîrân perdesinde çargâh çeşnisiyle tam karâr yapılır.