Necip Celâl Andel

Hayâtı

Necip Celâl Andel, 1908 yılında, İstanbul’da dünyâya gelmiş besteci ve keman sanatçısıdır.

Küçük yaşta, ciddi bir göz rahatsızlığı geçirmiş ve tedâvi olmak için Almanya’ya gittiğinde, müziğe ilgisi artmıştır.

İstanbul’da, ilk eğitmeni, Tahir Sevenay’dır. Almanya’ya gittikten sonra, keman ve kompozisyon konularında, Prof. Habermann’dan ders almış ve yeteneği sâyesinde, kendini çok çabuk geliştirmiştir.

Fokstrot (dört tempolu bir dans) türünde, ve sözleri, Necdet Rüştü Efe‘ye âit olan, Sarı Yapıncak ve Daktilo adlı eserler, ilk besteleridir. 1928 yılında yaptığı, sözleri Necdet Rüştü Efe‘ye âit olan, Ben de gönül çektim eskiden adlı bestesi, ilk Türk sözlü, tango parçasıdır.

Bu bestesini, âşık olup, ayrılmak zorunda kaldığı, bir kız için bestelemişti. Bu bestesinden sonra, ünü artan Necip Celâl Andel’in, bu bestesini seslendiren, Seyyan Oskay’da, bu parça sâyesinde, üne kavuşmuştur.

Ünlü Alman aktris, Evelin Hold’un, Kadıköy’de bulunan, Hâle Sineması’nda, Ben de gönül çektim eskiden tangosunu seslendirmesi, Necip Celâl Andel’e ilham vermiş ve bunun üzerine yaptığı, Özleyiş adlı bestesini, ünlü aktrise ithaf etmiştir. Bu bestenin sözleri, Bedri Noyan‘a aittir ve “Kemanımla ona bir ses verebilseydim eğer” mısrasıyla başlamaktadır.

Koro müziğine olan sevgisiyle, çalışmalarının yönünü değiştirmiş ve önce “Özleyiş”i, ardından “Benim Şarkım”ı, sonra “Geçmiş Zaman”ı koro için dört sese düzenlemiştir. Bestelediği, 11 konçertodan, 8’inin isimleri: Ayrılık, Suna, Kimse Sevgimi Bilmez, Yıllar, Günler, Bir An İçin, Benim Şarkım ve Damla Damla’dır.

Kaydedilmemiş, 2 tangosu daha bulunmaktadır. Suna adlı, tango bestesini, dolmuşta karşılaştığı, bir kız için yapmıştır. Bunların dışında, keman konçertosu, obua konçertosu, viyolensel konçertosu ve liedler bestelemiştir.

1948 yılında, Fenerbahçe Marşı’nın, bestesi ve güftesini yazmış, özleyiş eseri de dâhil olmak üzere, hemen tüm tangoları, birçok avrupa radyolarında çalınıp, yayınlanmıştır.

Necip Celal’in, son 3 tangosu hariç, diğer tüm tangolarını, Seyyan Oskay, plağa okumuştur. 1931 – 1932 yıllarında,, Münir Nurettin Selçuk, “Ayrılık” isimli tangoyu, plağa kayıt etmiştir.

Geçmiş Zaman adlı, tangonun sözlerini, “Geçmiş zaman olur ki, hayâli, cihan değer” atasözünden, esinlenerek yazmıştır. Yalnız koro için, Yahyâ Kemâl Beyatlı‘nın, “Akşam Mûsikîsi” şiirini, dört ses üzerine, bestelemiştir.

Arkadaşlarıyla berâber, İstanbul Radyosu’nda, “On Beş Günde Bir” isimli programda, “Benim Şarkım” tangosunu, dört sesli koro ile, seslendirdiler ve ardından, radyoda, on beş dakikalık bir programda, “Özleyiş, Benim Şarkım, Geçmiş Zaman” tangolarını, gene koro ile söylediler.

Bu program, büyük ilgi topladı. Fransız bir müzisyene ait, tangoya, Türkçe söz yazmış ve bu parçaya, “Gel” ismini vermiştir. Opus 5 “Yalova” isimli moderato şarkısını, Mustafa Kemâl Atatük‘ün, ricâsı üzerine, bestelemiştir. Opus 8, “Gençlik Marşı”nı, Milli Türk Talebe Birliği’ne, ithaf etmiştir.

Opus 9, “Kimse Sevgimi Bilmez” isimli tangosu, Alman orkestra şefi, Bardabas von Geczy’ye, Opus 10, “Yıllar” isimli tangosuna ise, arkadaşı Fâzıl Sarper tarafından, Fransızca söz yazılmış ve ünlü Fransız şarkıcısı, Tino Rossi’ye, adanmıştır.

Başta, “Özleyiş” tangosu olmak üzere, bestecinin birçok tangoları, Almanya ve Viyana’da, ünlü orkestra ve solistler tarafından, seslendirilmiştir.

Opus 11, “Günler” isimli tangosu, ünlü dans orkestra şefi, Xavier Cugat’a, Opus 12, “Bir An İçin” isimli tangosu da, ünlü şef, Mantovani’ye ithaf edilmiştir.

Necip Celâl Andel, 29 Aralık 1957 tarihinde, 50 yaşına gelmeden, karaciğer kanserinden vefât etmiş ve eserlerinin tüm notaları, Şamlı İskender Kutmani Mûsikî Alatı ve Nota Neşriyatevi tarafından basılmıştır.
Kaynak: kemancilar.com