
Sitemdeki İlgili Eserler
Hayâtı
Ali Rıza Avni Tınaz, 1931 yılında, İzmir’in Aziziye mahallesinde dünyâya geldi. Babası, Hüseyin Avni Bey, annesi, Şefika Hanım’dır.
1935 yılında, babasının memuriyeti dolayısıyla, Ankara’ya yerleştiler. İlk ve orta öğrenimini Ankara’da tamamladıktan sonra, İzmir Yüksek Ticaret ve İktisat Mektebi’ni bitirdi ve ardından, Gaziemir İkinci Ulaştırma Mektebi’nde yedek subaylığını yaptı. İlk memûriyetine, Salihli’deki Demirköprü Barajı’nda başladı.
1964 yılında, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (T.R.T.) İzmir Radyosu’nda, göreve başladı. 1981 yılının Mart ayında, emekliye ayrıldı.
Ali Rıza Avni Tınaz, 1985 yılında, Ege Üniversitesi Konservatuvarı’na, öğretim görevlisi olarak tâyin edildi. Burada, müzik târihi ve form bilgisi dersleri verdi.
Bu arada, Türk Müziği Yayınları müdürlüğü, T.R.T. Genel Müdürlüğü, Türk Sanat Müziği Repertuvar Kurulu, Danışma Kurulu üyeliklerinde, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları 3. İşletme Müdürlüğü Sosyal İşler ve Basın Bürosu Şefliği lokal müdürlüğünde bulundu.
Kurtuluş savaşı esnâsında, İzmir’e ilk giren süvari teğmeni olan babası, “Tınaz” soyadını, bu savaşta katıldığı, Afyon’daki Tınaztepe’de çarpışması sebebiyle almış, ancak, Ali Rıza Avni, meslek hayâtı boyunca, Tınaz soyadını pek kullanmamıştır. 29 Mart 1995 târihinde, vefât etmiş ve ertesi gün, Buca Yeni Mezarlığa defnedildi.
Ortaokulda, müzik hocası, Saip Egüz’den aldığı; nota ve solfej dersleriyle, müzik bilgisini arttıran Ali Rıza Avni, 1945 yılında, bir süre Ankara Mûsiki Derneği’ne devam etmiş, burada; Hayri Yenigün, Mehmet Fehmi Tokay, Nuri Halil Poyraz gibi hocalardan faydalanmıştır.
Ayrıca, Refik Fersan, Münir Nurettin Selçuk, Yesari Asım Arsoy, Reşat Aysu gibi mûsikîşinaslarla çalışmıştır. Devlet Demiryolları’ndaki görevi sırasında kurduğu, Türk müziği korosuyla, birçok konser vermiştir. Bazı şiirler de yazan Ali Rıza Avni, 1950 yılında, bestekârlığa başlamıştır.
Bestelediği ilk eser, güftesi Seyyid Nizamoğlu’na âit, “Deldi bağrım bülbül-i bîçâre nâlânın senin” mısraıyla başlayan, nevâ ilâhîsidir. Onun, 150’nin üzerinde eser bestelediği bilinir.
Güftelerinin çoğu kendisine, bazıları Bedri Noyan‘a âittir. Mevlevî âyini, durak, tevşîh ve ilâhî gibi dinî müzik formlarının yanı sıra, çeşitli makamlarda takım (peşrev, I. beste, II. beste, ağır semâî, yürük semâî, saz semâîsi), kâr ve şarkılar bestelemiştir.
Ali Rıza Avni, 1948 – 1988 yılları arasında, çeşitli gazete ve dergilerde, bugün örneğine pek az rastlanan, 187 adet eleştiri ve bilimsel makâle şeklinde müzik yazıları yayımlamıştır.
Bu gazete ve dergilerden tesbit edilebilenler şunlardır: Demokrat İzmir, Ege Ekspres, Yeni Asır; Mûsikî Mecmuası, Mûsikî ve Nota, Mızrap. Reşat Aysu‘nun, kürdîli-hicâzkâr makâmında bestelediği, saz semâîsinin melodileriyle başlayan, “Ses ve Saz Dünyâmızdan” adlı radyo programı, 1961 yılından itibâren, otuz yedi yıl devam etmiştir.
En uzun soluklu program olması dolayısıyla, Guinness rekorlar kitabına geçen bu programdan başka, “Müzik Dünyâmızdan Portreler”, “Bir Bestecimiz Var”, “Yaşayan Bestecilerimiz” adı altında, programlar düzenlemiştir. Ali Rıza Avni’nin en önemli yönü, arşivciliğidir.
1941 yılından beri topladığı, Türkiye’deki bestekârların değişik dönemlerine âit, 4.000’den fazla fotoğraf, 8.000 taş plak ve 1.400 makara bandını, sağlığında, Ege Üniversitesi Devlet Türk Mûsikisi Konservatuvarı’na bağışlamıştır. Vefâtından sonra geride bıraktıkları, konservatuvar kütüphanesiyle, odasında korunmaktadır.