Hayâtı
Asıl adı Ahmet Cemil olan, Şekerci Cemil Bey, 1867 yılında, İstanbul’da, Şehzâdebaşı’nda dünyâya geldi.
Babası, Şehzâdebaşı Câmii Baş İmamı, Hasan Tahir Efendi, annesi, Ayşe Sıdıka Hanımdır.
Üç erken kardeşten, ortancasıdır. Çocuk yaşta, hâfız olmuştur.
13 yaşında iken, babasını kaybeden Şekerci Cemil Bey, bedestende, bir antikacı yanında çalışmaya başlamıştır. Sonradan, esas mesleği olan şekerciliği seçerek, bir şekercinin yanında çalışmış, aynı zamanda, müzik tahsiline de devam etmiştir.
İlk müzik hocası, Sultan Abdülmecid mabeyincisi, Udi Basri Bey’dir. İlk şekerci dükkanını, Fevriye çarşısında, Şehzâdebaşı Câmii karşısında, çörekçi fırının yanına açmıştır. Bu arada, II. Abdülhamid’in kız kardeşi, Mediha Sultan’ın dairesine, imam olur. Böylece, 16 yaşında, hem şekerci dükkanı sâhibi, hem de imam olur.
Zamanın en ünlü hanendelerinden, Meşhur Enderuni Kel Ali Bey’den ders alır ve bütün noksanlarını tamamlar. Fevziye Kıraathanesini kiralayarak, “Lütuf Paşalılar” adı altında, özel bir müzik kuruluşu kurar. Bu kuruluşta, müzik eğitim ve öğretimi yapılır.
Ali Galib Türkkan, Sine Keman, Nuri Duyguner, Hüseyin Sadettin Arel, Kemani Sadi Işılay, bu kuruluşta yetişmiş öğrencilerdir. Bu kuruluş üyelerinden bazıları; Kemani Tatyos Efendi, Darülaceze Muhasebecis,i Hâfız İsmail Bey ve Besteci Şevki Bey‘dir.
Şekerci Cemil Bey, ud çalmadaki ustalığının yanında; kemençe ve rebab çalmadaki ustalığı da, yabana atılır cinsten değildi.
Tarikatı Bektaşiyeden, İmam Nuri Efendinin kızı (aynı zamanda kanun öğrencisi), Fatma Aliye hanımla evlenmiştir. Bu evlilikten; 5’i erkek, 2’si kız olmak üzere 7 çocuğu olmuştur.
1898 yılında, Mediha Sultan’ın aracılığı ile, hânende ve sazende muallimi olarak, Muzika-yı Hümayun’a, Yüzbaşı rütbesi ile, girmiştir. Kısa sürede, bu kuruluşun başına geçmiştir.
Padişah II. Abdülhamid, Cemil Bey’in, Beyazıt Câmii’ne baş imam olmasını istemesine karşı, Sultanın kız kardeşi, Mediha Sultan, Şehzâdebaşı Câmiin de, baş imamlık görevini sürdürmüştür.
1911 yılında, emekli olan Şekerci Cemil Bey, 1912 yılında, Mısır Kralı Fuad’ın, dâvetlisi olarak, bütün varlığını İstanbul’da bırakarak, âilesi ile birlikte, Mısır’a gider. Kahire’de, şekerci dükkanı açar ve sayısız öğrenci yetiştirir. Mısırlılara, ilk kez, nota ile müzik eğitim ve öğretimi sunar. Bugün bile, konservatuvarlarında, bu bilgileri kullanmaktadırlar.
Bestekar Şekerci Cemil Bey, günümüze; 3 peşrev, 3 saz semaisi, 47 şarkı olmak üzere, 53 eser bırakmıştır.
16 Kasım, 1928 tarihinde, Kahire’de vefât etmiş ve Kahire Şehir Mezalığına defnedilmiştir.
1900 tarihinde doğup, 1958 yılında vefât eden oğlu, Nurettin Cemil Sangan, kendisi gibi şekerci ve bestecidir.
Nurettin Cemil Bey’in, 1942 senesinde doğan oğlu, Ahmet Cemil Sangan da, dedesi ve babası gibi, besteci ve müzisyendir.
Dr. Müfid Ekdal